34.3 C
Bangkok
หน้าแรก Bioinformatics ยา Tamoxifen และกลไกการออกฤทธิ์

ยา Tamoxifen และกลไกการออกฤทธิ์

บทความโดย คุณอุทัยพร สิงห์คำอินทร์

ยา Tamoxifen

ยา Tamoxifen 

Tamoxifen ที่เข้าสู่ร่างกาย 50-80% จะถูกเมตาบอไลท์เป็น N-desmethyl tamoxifen ระดับยาในกระแสเลือดจะคงตัว (Steady state) หลังจากได้รับยาต่อเนื่องเป็นเวลา 3-4 สัปดาห์ ยาส่วนใหญ่จะถูกขับออกทางอุจจาระอย่างช้าๆ และขับออกทางปัสสาวะเพียงเล็กน้อย

กลไกการออกฤทธิ์ของยาแสดงดังภาพ

กลไกการออกฤทธิ์ของยา Tamoxifen

ยา Tamoxifen(TAM) ทั้งรูปเดิมและรูปเมทาบอไลท์จะออกฤทธิ์โดยไปแย่งที่กับ estrogen ในการจับกับ Cytoplasmic estrogen receptor(ER-alpha) ซึ่ง receptor ตัวนี้จะพบทั้งในเนื้อเยื่อของเต้านม, มดลูก, ช่องคลอด และเซลล์มะเร็งบางชนิด(เซลล์มะเร็งเต้านมของแต่ละคนจะมีปริมาณ receptor ตัวนี้ไม่เท่ากัน กรณีของแม่ receptor ตัวนี้ positive 80% จึงสามารถใช้ยาตัวนี้รักษาได้) เมื่อยาจับกับ receptor แล้วก็จะไปยับยั้งการแสดงออกของยีนที่เกี่ยวข้องกับการเจริญของเซลล์มะเร็งทำให้เซลล์ตายในที่สุด (ด้วยการเกิด apoptosis)

แต่อย่างไรก็ตามเซลล์มะเร็งก็คงจะคล้ายๆกับ แบคทีเรีย เชื้อรา ที่ต้องมีการปรับตัวเองให้อยู่รอดได้ หลังจากที่ได้รับยา สำหรับกลไกการดื้อยา Tamoxifen ของ breast cancer cell แสดงในภาพดังนี้

Tamoxifen-resistant breast cancer cell

จากรูป กลไกการดื้อยาที่ว่าก็คือ เซลล์มะเร็งจะมีการสร้าง Ubiquitin ligase (CUEDC2) เพิ่มมากขึ้นไปจับกับ ยากับreceptor ที่จับกันอยู่ก่อนแล้ว และนำไปส่งให้ proteasome ทำลาย เพราะฉะนั้นยาจึงออกฤทธิ์ไม่ได้ตามกลไกปกติ มีรายงานว่า 1 ใน 3 ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่รักษาด้วยยาตัวนี้ จะเกิดการดื้อยาตามมา (กำหนดหมอนัดครั้งหน้า ต้องถามหมอเรื่องการดื้อยาและการตรวจการดื้อยาเสียหน่อยดีกว่า)

ข้อควรระวังจากการใช้ยา

  • ยาอาจมีผลต่อกระบวนการสร้างเม็ดเลือด โดยเฉพาะผู้ที่มีปัญหาทางด้านเลือด ควรได้รับการตรวจเป็นระยะๆ
  • ยาอาจมีผลทำให้ระดับ Lipoprotein ในเลือดสูงได้ ดังนั้นควรตรวจ Triglyceride และ Cholesterol เป็นระยะๆ เช่นเดียวกัน
  • สำหรับผู้ที่ยังไม่หมดประจะเดือน ยานี้จะมีผลทำให้รอบเดือนหยุด
  • ยานี้เสริมฤทธิ์กับยาต้านการแข็งตัวของเลือด ดังนั้นผู้ป่วยที่ได้รับยาต้านการแข็งตัวของเลือดด้วย ต้องปรับขนาดยาให้เหมาะสม

เผยแพร่ครั้งแรกที่ https://noobnim.in.th/tamoxifen-breast-cencer/

sarapukhttp://www.amphur.in.th
คนที่อยากเห็น Biomedical Engineering ของประเทศไทย พัฒนาก้าวไกล

Stay Connected

16,985แฟนคลับชอบ
2,458ผู้ติดตามติดตาม

Press release

Advertorial

Related News

ทิ้งคำตอบไว้

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.