Colony Counter แอปนับโคโลนีและคำนวณ CFU ด้วยสมาร์ตโฟน เปิดให้ดาวน์โหลดฟรีแล้ว

แอป Colony Counter สำหรับนับโคโลนีแบคทีเรียและเชื้อราบนจานอาหารเลี้ยงเชื้อจากภาพถ่าย และคำนวณผลเป็น CFU/mL, CFU/g หรือ CFU/100 mL ได้ผ่านช่วงการทดสอบแบบปิด (Closed Testing) บน Google Play และเปิดให้ดาวน์โหลดฟรีแล้ว แอปนี้ออกแบบสำหรับห้องปฏิบัติการจุลชีววิทยาด้านการวิจัยและการเรียนการสอน

การนับโคโลนีด้วยตาทีละโคโลนีใช้เวลามาก และเมื่อจานมีโคโลนีหนาแน่นหรือโคโลนีติดกันก็นับพลาดได้ง่าย Colony Counter จึงให้ผู้ใช้ถ่ายภาพจานด้วยกล้องสมาร์ตโฟน แล้วให้แอปช่วยนับ โดยผู้ใช้ยังตรวจและแก้ผลได้ทุกโคโลนี

ขั้นตอนการทำงานเป็นลำดับดังนี้

• ถ่ายภาพเพลต แอปมีวงกลมนำทาง และตรวจระดับ โฟกัส และแสงสะท้อนแบบเรียลไทม์
• แอปหาตำแหน่งจานและนับโคโลนีอัตโนมัติ แยกโคโลนีที่ติดกัน และประมาณจำนวนในกลุ่มโคโลนี (Cluster)
• ผู้ใช้ตรวจผลบนภาพ แตะเพื่อลบหรือเพิ่มโคโลนี และย้อนกลับได้ทุกขั้น แอปจะเตือนให้ตรวจผลเมื่อเพลตหนาแน่นหรือโคโลนีจาง

การคำนวณผล

• CFU/mL จากชุดการเจือจาง (Dilution series) ตามเกณฑ์ FDA BAM (25–250), ISO 7218 (10–300) หรือ 30–300
• ค่าซ้ำ (Replicates) แสดงค่าเฉลี่ย ± SD, CV และ log₁₀ CFU/mL ± SD
• ดรอปเพลต (Miles–Misra) หาหยดที่ว่างและหยดที่เจริญเต็มได้ พร้อมตารางหยด การตรวจแบบปัวซอง (Poisson) และช่วงความเชื่อมั่น 95 %
• เปรียบเทียบสภาวะการทดลองด้วย log reduction อัตราการฆ่า (% kill) และกราฟ time-kill

รูปแบบเพลตที่รองรับ

• จานขนาด 60, 90, 100 และ 150 มม. จานสี่เหลี่ยม และแผ่นกรองเมมเบรน 47 มม.
• หลายเพลตในภาพเดียว
• ไทม์แลปส์ (Time-lapse) ถ่ายเพลตเดิมตามเวลา
• แผ่นฟิล์มแห้ง Petrifilm® ชนิด AC, EC, CC, EB และ YM
• โซนยับยั้ง (Inhibition zone) รุ่นเบต้า วัดเส้นผ่านศูนย์กลางโซนจากวิธีแผ่นกระดาษ (Disk diffusion) และหลุมวุ้น (Agar-well diffusion) และปรับเทียบกับเวอร์เนียร์ของผู้ใช้

ข้อมูลทั้งหมดประมวลผลบนเครื่อง ไม่ต้องมีบัญชีผู้ใช้ บน Android ทำงานออฟไลน์ได้ทั้งหมด ส่วนบน iPhone และ iPad ใช้เป็นเว็บแอปที่เพิ่มไว้บนหน้าจอโฮม เปิดครั้งแรกต้องใช้อินเทอร์เน็ต หลังจากนั้นใช้ออฟไลน์ได้ ส่งออกผลเป็น CSV ภาพที่มีเครื่องหมาย และไฟล์สำรองได้ แอปมีข้อมูลสาธิตในตัวให้ลองทุกฟีเจอร์ก่อนใช้กับเพลตจริง และมีคู่มือภาพทีละขั้นตอนทั้งภาษาไทยและอังกฤษ แอปเป็นซอฟต์แวร์เสรีและโอเพนซอร์ส (GNU AGPL-3.0)

ทั้งนี้ Colony Counter ใช้สำหรับงานวิจัยและการเรียนการสอน ไม่ใช่เครื่องมือทางการแพทย์หรือการวินิจฉัย ผู้ใช้ควรตรวจผลการนับอัตโนมัติทุกครั้ง ส่วนการวัดโซนยับยั้งยังเป็นรุ่นเบต้าที่ยังไม่ได้เทียบกับการวัดด้วยเวอร์เนียร์บนเพลตจริง

• เว็บแอป: https://cc.amphur.in.th
• คู่มือการใช้งาน: https://cc.amphur.in.th/manual/index.html
• ซอร์สโค้ด: https://github.com/smposara/Colony-counter

ขอบคุณผู้ทดสอบทุกท่าน และหากมีข้อเสนอแนะ สามารถแจ้งได้ที่ https://groups.google.com/g/colony-counter-tester ครับ

Read in English

Petrifilm เป็นเครื่องหมายการค้าของ Neogen Corporation แอปนี้ไม่ได้จัดทำหรือรับรองโดย Neogen