ภาพ: Wilhelm Conrad Röntgen, 1895 · ภาพพิมพ์ต้นฉบับอยู่ที่ Wellcome Collection · ไฟล์ปรับปรุงจาก Wikimedia Commons · Public domain
เงาสีเข้มที่ทอดยาวในภาพคือกระดูกนิ้วมือ ส่วนก้อนสีเข้มบนนิ้วคือแหวน นี่คือ “Hand mit Ringen” หรือ “มือสวมแหวน” ภาพเอกซเรย์ยุคแรกที่วิลเฮล์ม คอนราด เรินท์เกน (Wilhelm Conrad Röntgen) ถ่ายเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 1895 เชื่อกันว่าเป็นมือซ้ายของภรรยาของเขา
ภาพนี้ถ่ายหลังจาก Röntgen ค้นพบรังสีชนิดใหม่ได้ราวหกสัปดาห์ ในวันที่ 8 พฤศจิกายน 1895 ขณะทดลองกับหลอดรังสีแคโทด (cathode rays) ที่มหาวิทยาลัยเวิร์ซบวร์ก (University of Würzburg) เขาสังเกตเห็นฉากที่ไวแสงซึ่งวางอยู่ใกล้ ๆ เรืองแสงขึ้น ทั้งที่หลอดถูกคลุมไว้ เขาเรียกรังสีนี้ว่า “X-Strahlen” และส่งรายงานฉบับแรกเมื่อวันที่ 28 ธันวาคม หรือเพียง 6 วันหลังจากถ่ายภาพนี้
รังสีเอกซ์ (X-ray) ผ่านเนื้อเยื่ออ่อนได้ง่ายกว่ากระดูก ส่วนโลหะกั้นรังสีได้มากที่สุด ใน ภาพที่ 1 จึงเห็นกระดูกและแหวนชัดกว่าผิวหนัง หลักการนี้ทำให้แพทย์มองเข้าไปในร่างกายได้โดยไม่ต้องผ่าตัด และกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการถ่ายภาพทางการแพทย์ (Medical Imaging) ที่ต่อยอดไปสู่เทคนิคอื่น ๆ อย่างอัลตราซาวนด์ แต่ในยุคแรกยังไม่มีใครรู้ถึงอันตรายของรังสี ผู้บุกเบิกด้านรังสีหลายคนจึงต้องเสียชีวิต
Röntgen ได้รับรางวัลโนเบลสาขาฟิสิกส์ในปี 1901 โดยไม่จดสิทธิบัตรการค้นพบนี้ และวันที่ 8 พฤศจิกายนของทุกปีก็ถูกกำหนดให้เป็นวันรังสีวิทยาสากล (International Day of Radiology) เพื่อระลึกถึงการค้นพบครั้งนี้ครับ
ที่มา: Wellcome Collection · Science Museum Group · LeMO — Wilhelm Conrad Röntgen · International Day of Radiology