สารบัญบทความ
หลังผ่าตัดลดแรงกดที่ไขสันหลัง ความดันโลหิตที่วัดจากแขนบอกภาพรวมของระบบไหลเวียน แต่ตอบไม่ได้โดยตรงว่าเลือดใกล้จุดบาดเจ็บไหลอย่างไร ทีมจาก Johns Hopkins พัฒนาต้นแบบชื่อ MUSIC (Multimodal Ultrasound System for Injury Care) เป็นแผ่นอัลตราซาวนด์ขนาด 45 × 10 × 3 มิลลิเมตร สำหรับวางชั่วคราวขณะผ่าตัด เพื่อให้กลับมาตรวจบริเวณเดิมได้หลังปิดแผล งานนี้เผยแพร่ใน Science Advances เมื่อ 4 พฤศจิกายน 2026
วางหัวตรวจไว้ใกล้จุดที่ต้องการติดตาม
อุปกรณ์ออกแบบให้วางทางด้านหลังของไขสันหลัง นอกเยื่อดูรา (epidural) โดยไม่ต้องสอดเข้าไปในเนื้อไขสันหลัง แผ่นต่อกับเครื่องภายนอกผ่านสายแบน จึงย้ายวงจรบางส่วนออกจากบริเวณฝังได้ ข้อแลกเปลี่ยนคือทีมยังต้องหาวิธีดูแลสายและยึดอุปกรณ์ให้อยู่กับที่ รวมถึงทดสอบการนำออกอย่างปลอดภัย
ภาพที่ 1B–C แสดงตำแหน่งวางและการแบ่งหน้าที่ของหัวส่งรับคลื่น 5 ชุด: สองชุดดูคนละระนาบใกล้จุดบาดเจ็บ อีกหนึ่งชุดดูบริเวณข้างเคียงเป็นจุดอ้างอิง และอีกสองชุดใช้ส่งคลื่นอัลตราซาวนด์แบบโฟกัส (focused ultrasound หรือ FUS) ภาพโหมด B แสดงรูปร่างของเนื้อเยื่อ ส่วนดอปเพลอร์อาศัยการเปลี่ยนความถี่ของคลื่นสะท้อนจากเม็ดเลือดที่กำลังเคลื่อนที่เพื่อประมาณความเร็ว ตัวอย่างสัญญาณอยู่ใน ภาพที่ 1D และแนวทางทดสอบการส่งคลื่นอยู่ใน ภาพที่ 1E
เห็นสัญญาณจากบริเวณหลอดเลือด แต่ยังวัดเลือดที่ไปเลี้ยงเนื้อเยื่อไม่ได้
ทีมลองวางอุปกรณ์ในร่างผู้บริจาคเพื่อดูว่าเข้ากับกายวิภาคของมนุษย์หรือไม่ ส่วนผลการติดตามหลังปิดแผลมาจากสุกร ในแบบจำลองบาดเจ็บ ทีมเรียกวัดสัญญาณดอปเพลอร์ซ้ำได้เป็นรายวัน และใช้บริเวณข้างเคียงเป็นจุดเทียบ การวัดซ้ำเช่นนี้มีประโยชน์กับการศึกษาว่าสัญญาณใกล้แผลเปลี่ยนไปเมื่อไรและเปลี่ยนต่างจากบริเวณอ้างอิงหรือไม่
สัญญาณที่ตรวจได้สอดคล้องกับตำแหน่งบริเวณแขนงหลอดเลือด sulcal artery และขึ้นลงตามจังหวะหัวใจ แต่ภาพยังแยกผนังหรือช่องภายในหลอดเลือดเส้นนั้นไม่ได้ และความเร็วเลือดเพียงค่าเดียวบอกไม่ได้ว่ามีเลือดไหลผ่านกี่มิลลิลิตรต่อนาที เพราะยังต้องรู้พื้นที่หน้าตัดของหลอดเลือดด้วย ยิ่งไปกว่านั้น การรู้ความเร็วที่จุดหนึ่งยังไม่ตอบว่าเนื้อเยื่อโดยรอบได้รับเลือดและออกซิเจนเพิ่มขึ้นหรือไม่
เมื่อใช้คลื่นโฟกัส ความเร็วเลือดที่วัดได้เปลี่ยนไหม?
ในการทดลองหลัก ทีมใช้ MUSIC ส่งคลื่นแบบโฟกัสใน สุกรสุขภาพดี 3 ตัว และใช้หัวตรวจอัลตราซาวนด์แยกบันทึกดอปเพลอร์ (ภาพที่ 2A) ทีมเปรียบเทียบช่วงสั้น ๆ ก่อนและหลังส่งคลื่นเพื่อเลี่ยงสัญญาณรบกวนขณะเปิดคลื่น ค่าความเร็วหลังส่งคลื่นมีแนวโน้มสูงขึ้น และการเปลี่ยนแปลงมากกว่าช่วงควบคุมที่ไม่ได้ส่งคลื่น (ภาพที่ 2B–C) ตัวเลข 30 รอบ คือการทดลองซ้ำในสุกรสามตัว จึงยังบอกไม่ได้ว่าผลจะเกิดสม่ำเสมอในสัตว์กลุ่มใหญ่ขึ้นหรือในไขสันหลังที่บาดเจ็บ
ทีมยังสาธิตเบื้องต้นว่าแผ่นเดียวกันใช้สลับระหว่างวัด ส่งคลื่น แล้วกลับมาวัดได้ ขั้นตอนนี้ยังต้องสลับโหมดและไม่ได้ปรับคลื่นอัตโนมัติตามค่าที่วัด
ก่อนใช้กับผู้ป่วย ต้องตอบอะไรอีก
จุดน่าสนใจของ MUSIC คือการนำหัวตรวจไปอยู่ใกล้จุดบาดเจ็บ เพื่อให้ติดตามซ้ำได้ในช่วงหลังผ่าตัด ขั้นต่อไปต้องตรวจว่าค่าดอปเพลอร์สัมพันธ์กับเลือดที่ไปเลี้ยงเนื้อเยื่อจริงเพียงใด และการส่งคลื่นมีผลต่อไขสันหลังที่บาดเจ็บหรือไม่ อีกโจทย์คือความปลอดภัยของการวางอุปกรณ์ การดูแลสาย และการนำออก การตรวจเนื้อเยื่อในงานนี้มีสุกรเพียงสองตัวต่อกลุ่ม จึงยังตัดผลกระทบที่ตรวจพบยากหรือเกิดช้าไม่ได้ งานนี้ยังไม่มีการฝังอุปกรณ์ในผู้ป่วย และยังไม่แสดงว่าช่วยให้การทำงานของระบบประสาทฟื้นตัวดีขึ้น
อ้างอิง
- Kerensky MJ, Krishnan S, Liang R, et al. Ultrasound neural interface enabling acute spinal cord monitoring and blood flow modulation. Science Advances. 2026;12(45):eaeg2342. doi:10.1126/sciadv.aeg2342. · ฉบับเต็ม
- Johns Hopkins Medicine. Researchers Move Closer to Advancing Spinal Cord Injury Care. 4 พฤศจิกายน 2026.