สรุปสั้น ๆ
- Tu-Stroma คือ RNA ในเลือดที่สูงขึ้นตั้งแต่ระยะรอยโรค STIC ก่อนเป็นมะเร็งรังไข่
- ตรวจพบ STIC ได้ 92.3% ระบุคนปกติได้ถูก 98.2% ดีกว่า CA125 ที่ใช้กันอยู่
- ยังเป็นการวิเคราะห์ย้อนหลัง ต้องพิสูจน์ต่อก่อนใช้จริง
นักวิจัยจาก Hoag Family Cancer Institute รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา รายงานในวารสาร Nature Medicine เมื่อ 10 พฤศจิกายน 2026 ว่าพบตัวบ่งชี้ทางชีวภาพ (biomarker) ในเลือดชื่อ Tu-Stroma ซึ่งเป็นโมเลกุล RNA ที่สูงขึ้นในผู้หญิงที่มีรอยโรคก่อนเป็นมะเร็งรังไข่และมะเร็งรังไข่ระยะเริ่มต้น ซึ่งอาจช่วยให้ตรวจคัดกรองได้ก่อนโรคลุกลาม
ทำไมมะเร็งรังไข่จึงตรวจพบได้ยาก
มะเร็งรังไข่ชนิดที่พบบ่อยและรุนแรงคือ High-Grade Serous Ovarian Cancer (HGSOC) ซึ่งจำนวนมากเริ่มที่ท่อนำไข่ในรูปของรอยโรค STIC (Serous Tubal Intraepithelial Carcinoma) รอยโรคนี้เล็กระดับกล้องจุลทรรศน์ มองไม่เห็นจากภาพทางการแพทย์และการตรวจเลือดแบบเดิม จึงมักพบโดยบังเอิญระหว่างผ่าตัดเท่านั้น (ภาพที่ 1)
Tu-Stroma คืออะไร
Tu-Stroma เป็น long non-coding RNA ที่ทีมเดียวกันเคยรายงานในวารสาร Nature Biotechnology ปี 2024 ว่าเซลล์มะเร็งส่งออกไปยังเซลล์ปกติรอบข้าง ทำให้เซลล์เหล่านั้นอ่อนแอลง มะเร็งจึงได้เปรียบในการแข่งขันระหว่างเซลล์ (cell competition) ครั้งนี้ทีมวิจัยจึงลองวัด Tu-Stroma ในถุงนอกเซลล์ (extracellular vesicles) จากเลือด
ผลการศึกษา
งานวิจัยใช้เวลา 8 ปี วิเคราะห์ตัวอย่างเลือดที่เก็บไว้ของผู้หญิง 506 คน ทั้งผู้มีรอยโรค STIC ผู้ป่วย HGSOC ผู้มีรอยโรคไม่ร้ายแรง และกลุ่มควบคุม ผลในกลุ่มตรวจสอบผล (validation) มีดังนี้
- ตรวจพบ STIC ได้ 92.3% (ความไว, sensitivity) และระบุคนปกติได้ถูก 98.2% (ค่าจำเพาะ, specificity)
- แยก STIC ออกจากกลุ่มควบคุมได้ด้วยค่า AUC 0.99 เทียบกับ 0.59 ของ CA125
- แบบจำลองในกลุ่มเสี่ยงสูงคาดว่าผลบวกราว 72% เป็นผลบวกจริง และผลลบถูกต้องเกือบ 100%
มะเร็งรังไข่ไม่ได้เริ่มต้นในวันที่เราตรวจพบก้อนเนื้องอก
Dr. Rajan Gogna, Director of Translational Research, Hoag Family Cancer Institute
ข้อจำกัดและก้าวต่อไป
ผลนี้มาจากการวิเคราะห์ย้อนหลัง และค่าทำนายผลมาจากแบบจำลอง จึงยังไม่ได้พิสูจน์ในสถานการณ์จริง Hoag วางแผนทำการศึกษาไปข้างหน้า (prospective study) โดยติดตามผู้หญิงทั้งที่มีและไม่มีความเสี่ยงทางพันธุกรรม กลุ่มที่น่าจะได้ประโยชน์มากที่สุดคือผู้มียีน BRCA1 หรือ BRCA2 ซึ่งมักต้องตัดสินใจผ่าตัดเอาท่อนำไข่และรังไข่ออกเพื่อป้องกัน หากได้รับการยืนยัน Tu-Stroma อาจเป็นการตรวจเลือด (liquid biopsy) ตัวแรก ๆ ที่พบมะเร็งรังไข่ตั้งแต่ระยะก่อนเป็นมะเร็ง
อ่านงานวิจัยด้านการตรวจหามะเร็งระยะแรกเพิ่มเติมได้ใน AI จาก Mayo Clinic พบสัญญาณมะเร็งตับอ่อนในภาพ CT ที่ดู “ปกติ” และ Aptamer คืออะไร
รายงานวิจัย: Blood-based RNA biomarker for the early detection of ovarian cancer (Nature Medicine, 2026) ข่าวจาก Hoag (GlobeNewswire)
ภาพที่ 1 จากรายงานวิจัยต้นฉบับใน Nature Medicine (2026) ลิขสิทธิ์ของผู้เขียน ภายใต้สิทธิ์เฉพาะของ Springer Nature (ไม่ได้เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาตแบบเปิด)